Hukuksal Bakış - FORUM
Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi - Yazdırılabilir Versiyon

+- Hukuksal Bakış - FORUM (http://hukuksalbakis.com/form)
+-- Forum: Forum Yardımı ve Duyurular (/forumdisplay.php?fid=8)
+--- Forum: Hukuksal Tartışmalar (/forumdisplay.php?fid=13)
+--- Konu: Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi (/showthread.php?tid=557)


Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi - Fatih TÜRK - 02-12-2010 04:38 PM

Herkese iyi akşamlar. Cumhuriyet Savcılığı'nda bir soruşturma dosyasını inceleme yönündeki talebime ilişkin olarak, dosyayı ancak müdafii ya da vekil olmam halinde inceleyebileceğim ifade edildi. Yaptığım araştırmalarda gerek incelenebileceği gerekse incelenemeyeceği yönünde görüşler var. Bu konuda son durumun ne olduğu konusunda bilgilerinizzi paylaşmanızı rica ediyorum. Kolay gelsin.


RE: Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi - av.turgay balaban - 02-12-2010 04:44 PM

Gizlilik kararı alınmamışsa her zaman inceleyebilirsin.


RE: Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi - Fatih TÜRK - 02-12-2010 04:48 PM

Sayın Balaban maalesef olay biraz çetrefilli hale gelmiş durumda.

Şöyle ki Adalet Bakanlığı'nın uygulamaya koyduğu kalem yönetmeliği var ve burada soruşturma evresinde vekaletname(ya da CMK görevlendirmesi) olmadan inceleme olmayacağı ifade ediliyor. Barolar Birliği bu yönütmelik aleyhine dava açmış ve fakat Danıştay İdari Davalar Kurulu oy çokluğuyla redde karar vermiş.


RE: Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi - Fatih TÜRK - 02-12-2010 04:54 PM

Prof. Dr.Feridun YENİSEY'ib Hukuktürk Sitesi'nde yayınlanan makalesinden alıntıdır.


''
Sonuç. Yukarıda yapılan açıklama ve değerlendirmeler, soruşturmanın gizliliği ilkesinden doğan kısıtlamaların doğru ve yerinde olduğunu ortaya koymuştur. Genel hükümler (AvK 46) uyarınca, “her avukat her dosyayı inceleyebilir”, denebilse dahi, bu kabul ceza muhakemesinin soruşturma evresi için geçerli değildir.
Ancak, soruşturma evresinde şüphelinin dosyasını inceleme hakkı, müdafiie bazı hallerde “tam olarak” sağlanmalıdır. Özellikle tutuklama kararı verilmeden önce, müdafi dosyadaki bütün belgeleri inceleyememişse, adil yargılanma hakkının kısıtlanması sonucu doğabilir. Diğer hallerde, esaslı belgeleri inceleme olanağının sağlanması yeterli olabilir. Müdafiin vekaletname ibrazının istenmesi, tutuklama oturumu öncesinde incelemeyi geciktireceği için, adil yargılanma hakkkını tehdit edebilir. Kanunda bulunmayan bir hususu Yönetmelik ile ihdas etmek, ilkelerden fedakarlık yapılması anlamını taşıyabilir.
Bununla birlikte, şüphelinin soruşturmanın gizliliği ile korunan adil yargılanma hakkını (dosyadaki bilgilerin yeterli şüphe olmadan geniş halk kitleleri tarafından öğrenilmemesi) ihlal etmemek için, dosyayı sadece müdafiin veya vekaletnamesi bulanan “vekilin” inceleyebilmesi, yerinde bir düzenlemedir. Bu hakkı koruyabilmek için, soruşturma dosyasının, “müdafi hukuk durumuna” girmiş bir avukat tarafından incelendiğinin soruşturma ve kovuşturma makamları tarafından denetlenmesi de yerindedir. Ancak, bu denetlemenin müdafaa hakkını tamamen kısıtlayacak şekilde Yönetmelik ile düzenlemesi, yerinde olmamıştır.
Soruşturma ve kovuşturma makamı olan C. Savcılığı, dosyayı incelemeye gelen avukatın müdafi statüsünde olup olmadığını incelemelidir. Bu incelemenin başında, gözaltındaki şüpheliye sormak gelir. Eğer şüpheli kabul ediyorsa, avukat “müdafi” hukuk durumuna girer.
Şüpheliye sormak, gözaltında olmayan şüpheli bakımından mümkün değildir. Bu gibi hallerde de, avukatın beyanına bakılabilir. Eğer bir avukat, şüphelinin kendisi veya bir yakını tarafından, dosyasının incelemesinin istendiğini beyan ediyorsa, bu beyana güvenmek gerekir.
Bunun dışındaki kısıtlamalar, Kanunun verdiği hakların, adli-idari işlemle geri alınması anlamını taşıyabilir. Mesela, yakalanan kişinin yakalanmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmek isteyen ve kendisinden şüphelinin yakınları tarafından telefonla istekte bulunulan bir avukatın, CMK 91/4 başvurusu yapılmasından önce, dosyayı incelemesi için, vekaletname veya görevlendirme yazısı istenmesi, hakkın kullanılmasını imkansız hale getirir''


RE: Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi - Fatih TÜRK - 02-12-2010 04:57 PM

T.C.

D A N IŞT A Y

İDARİ DAVA DAİRELERİ

KURULU

YD.itiraz No: 2006/20

İtiraz Eden (Davacı) : Türkiye Barolar Birliği

Vekili : Av.Seray Şenfer

Çetin Emeç Bulvarı No: 46 Balgat/ANKARA


Karşı Taraf (Davalı) : Adalet Bakanlığı- ANKARA

İstemin Özeti : Danıştay Onuncu Dairesince verilen ve yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin bulunan 22.11.2005 günlü, E:2005/5971 sayılı karara, davacı itiraz etmekte ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini istemektedir.

Danıştay Tetkik Hakimi Yakup Bal’ın düşüncesi: İtirazın reddi gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı Nevzat Özgür’ün Düşüncesi: İtiraz dilekçesinde ileri sürülen nedenler Danıştay Onuncu Dairesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, itirazın reddi gerekeceği düşünülmektedir.


TÜRK MİLLETİ ADINA


Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca gereği görüşüldü:

1.6.2005 günlü, 25832 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhuriyet Başsavcılıkları" ile Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 45. maddesinin 2 ve 3. fıkralarında yer alan "soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek kaydıyla", "görevlendirme belgesi veya vekaletname ibraz ederek" ibareleri ve son fıkrasındaki "soruşturma evrakı soruşturmayı geciktirmemek kaydıyla Cumhuriyet Savcısı huzurunda incelenir" ibaresinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan dava sonunda; Danıştay Onuncu Dairesince verilen ve yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin bulunan 22.11.2005 günlü, E:2005/5971 sayılı karara, davacı itiraz etmekte ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini istemektedir.


T.C.

DANIŞTAY

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

YD.itiraz No: 2006/20


5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 153 üncü maddesinin birinci fıkrasında, müdafinin, soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebileceği, istediği belgelerin bir örneğini alabileceği, ikinci fıkrasında ise müdafinin dosya içeriğini incelemesi veya belgelerden örnek alması, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek ise Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine, Sulh Ceza hakiminin kararıyla bu yetkisinin kısıtlanabileceği, üçüncü fıkrasında da, yakalanan kişinin veya şüphelinin ifadesini, içeren tutanak ile bilirkişi raporları ve adı geçenlerin hazır bulunmaya yetkili oldukları diğer adli işlemlere ilişkin tutanaklar hakkında ikinci fıkra hükmünün uygulanmayacağı kuralı bulunmaktadır.

Avukatlık Kanununun 46. maddesinin ikinci fıkrasında ise avukat veya stajyerin, vekaletname olmaksızın dava ve takip dosyalarını inceleyebileceği, bu inceleme isteğinin ilgililerce yerine getirilmesinin zorunlu olduğu, vekaletname ibraz etmeyen avukata dosyadaki kağıt veya belgelerin örneği veya fotokopisinin verilmeyeceği öngörülmüştür.

1.6.2005 günlü, 25832 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yakalama, Gözaltına Alma ve ifade Alma Yönetmeliğinin 4. maddesinde ise "Soruşturma"; Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evre şeklinde, "müdafi" ise şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı şeklinde tanımlanmıştır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 153. maddesinin değerlendirilmesinden; müdafinin soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilmesi ve istediği belgelerin bir örneğini alabilmelinin kural olduğu, bu halin soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek olması halinde, savcı istemi üzerine hakim kararı ile bu yetkinin sınırlanabileceği yolundaki düzenlemenin ise, genel kurala istisna niteliğinde olduğu, bazı belgeler yönünden ise, bu istisnanın da geçerli olmadığı sonucu çıkmaktadır.

Kanun koyucunun bu düzenleme ile savunma hakkının gecikmeksizin kullanılmasını sağlamayı ve bu hakkın kullanımını kolaylaştırmayı amaçladığı tartışmasızdır.

Cumhuriyet başsavcılıkları ve adli yargı ilk derece ceza mahkemeleri kalem hizmetlerinin yürütülmesi usul ve esaslarını belirlemek amacıyla çıkartılan Cumhuriyet Başsavcılıkları ile Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine dair Yönetmeliğin "soruşturma evrakının incelenmesi" başlıklı 45. maddesinin ikinci fıkrasında müdafinin soruşturma evresinde soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek kaydıyla görevlendirme yazısı veya vekaletname ibraz ederek soruşturma evrakı içeriğini inceleyebileceği, üçüncü fıkrasında mağdur veya şikayetçinin vekilinin soruşturma evresinde soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek kaydıyla görevlendirme belgesi veya vekaletname ibraz ederek soruşturma evrakının içeriğini inceleyebileceği, beşinci fıkrasında ise soruşturma evrakının soruşturmayı geciktirmemek kaydıyla Cumhuriyet Savcısı huzurunda inceleneceği öngörülmüştür.

Anılan düzenleme ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 153 ve 157. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde şüpheli veya sanıkla müdafi arasında varolan ilişki yine müdafinin dosyanın tamamını inceleme talebinde bulunması durumunda Cumhuriyet Savcısının soruşturmanın amacının tehlikeye düşüp düşmeyeceğine ilişkin bir değerlendirme yapıp devamında Sulh ceza hakimine başvurması süreci açıklanmış olup, bu haliyle mevzuata aykırılık görülmemiştir.


RE: Vekaletsiz Soruşturma Dosyası İncelenmesi - Fatih TÜRK - 02-12-2010 05:05 PM

Eklediğim karar Barolar Birliği'nin müracaatı ile ilgili değil o müracaatın neticesini henüz netleştiremedim.